در حالی که بسیاری از فرآیندهای پیش از ازدواج، صرفاً به عنوان یک مرحله اداری و قانونی برای دریافت گواهی سلامت تلقی میشوند، نمایندگی بهارنکو در شهرستان زریندشت با بازتعریف نقش مشاوره، در پی تغییر از «آموزش اجباری» به «توانمندسازی آگاهانه» است. مهدی خنشاء، مشاور بالینی این نمایندگی، در گفتگویی جامع، ابعاد نوین فعالیتهای این موسسه، از اهمیت طرح «بیمه عشق» تا ضرورت پایش مداوم زوجین پس از ازدواج را مورد واکاوی قرار داد.
یکی از چالشهای بنیادین در حوزه مشاوره پیش از ازدواج، مسئله مقاومت در برابر آموزش است. مهدی خنشاء، مشاور بالینی نمایندگی زریندشت، معتقد است که ساختار سنتی که در آن افراد صرفاً برای طی کردن مراحل قانونی و دریافت گواهی در جلسات حضور مییابند، کارایی لازم را برای تغییر رفتار ندارد. وی با اشاره به نقش چندگانه بهارنکو در ارائه مشاورههای فردی، زوجی و تهیه محتواهای آموزشی، بر یک نقطه عطف تأکید میکند: طرح بیمه عشق.
خنشاء در تحلیل میزان اثربخشی این طرح گفت: برگزاری کارگاههای بیمه عشق، شاید تاثیرگذارترین برنامه مرکز باشد؛ چرا که ما با یک پدیده روانشناختی روبرو هستیم. در مرحله پیش از عقد، افراد اغلب از سر اجبار و برای طی کردن مراحل اداری حضور دارند و همکاری کمتری با مشاور نشان میدهند. اما پس از عقد، زمانی که با چالشهای واقعی زندگی مشترک روبرو میشوند، با میل و رغبت و از سر آگاهی در کارگاهها حاضر میشوند تا راهکارهای عملی برای حل مشکلات خود بیابند. این تغییر وضعیت از اجبار به آگاهی، کلید اصلی موفقیت در آموزشهای ماست.
بازسازی دیدگاهها و پایداری پیوندها
از دیدگاه استاد بهارنکو در نمایندگی زریندشت، هدف از این فعالیتها تنها انتقال اطلاعات نیست، بلکه هدف، تغییر در ساختار ذهنی است. خنشاء معتقد است که نفس وجودی بهارنکو در این است که خانوادهها از همان بدو ورود به زندگی مشترک، با آموزشهای مدون و علمی آشنا شوند. او هدف نهایی این مداخلات را تغییر دیدگاههای بنیادین، بهویژه در مورد نقشها و جایگاه زنان و مردان در خانواده، توصیف کرد و افزود: ما در پی آن هستیم که از طریق کارگاههای علمی و بهروز، تابوی مراجعه به مشاور را از بین ببریم. وقتی دیدگاههای مردان در قبال زنان و یا بالعکس تغییر کند و مهارتهای حل تعارض زناشویی در آنها نهادینه شود، پایداری زندگی زوجی به صورت خودکار تضمین خواهد شد.
استراتژی پایش؛ پیشگیری از بحرانهای فرسایشی
یکی از نکات بسیار برجستهای که در این گفتگو مطرح شد، ضرورت عبور از مدل مشاوره تکمرحلهای و حرکت به سمت پایش مداوم بود. مهدی خنشاء آینده بهارنکو را بسیار روشن دانست، اما شرط این رشد را در گروی پیوند میان مشاور و زوج در دوران پس از عقد بیان کرد.
وی با طرح یک استراتژی، بر اهمیت پایش زوجین با ریسک بالا تأکید کرد و گفت: مشاور باید بتواند زوجهایی را که در معرض آسیبهای جدی قرار دارند، شناسایی کرده و با درخواست مستقیم، آنها را به سمت پیگیری جلسات مشاورهای سوق دهد. این نگاه پیشگیرانه، به جای آنکه منتظر وقوع طلاق یا بحرانهای عمیق بماند، سعی در ترمیم ترکهای اولیه زندگی مشترک دارد.
تجربه بالینی؛ لذت حل تعارض و ضرورت شفافیت
در بخش دیگری از این گفتگو، خنشاء از جنبههای انسانی و عاطفی حرفه خود نیز سخن گفت. او لحظه موفقیت یک زوج در حل یک تعارض دیرینه را شیرینترین و لذتبخشترین لحظه کار خود دانست. وی با روایت یک نمونه موردی از تجربههای خود، به اهمیت در فرآیند مشاوره اشاره کرد.
او در بازگو کردن داستان زوجی که به دلیل عدم آمادگی یکی از طرفین برای ازدواج، با پیشنهاد مشاور برای عقب انداختن مراسم موافقت کردند، بر اهمیت تعامل حرفهای میان زوج و مشاور تأکید کرد. این مشاور با ارائه توصیهای مستقیم به زوجین، بر لزوم شفافیت و صداقت در جلسات تأکید کرد و هشدار داد: تا زمانی که مشاور ضرورت ادامه روند را احساس میکند، نباید با وارد کردن افراد ثالث (واسطهها) و اعمال فشار از بیرون، روند درمان یا آموزش را مختل کرد. همکاری صادقانه و بدون واسطه، تنها راه رسیدن به نتیجه مدنظر است.
گزارش فعالیتهای نمایندگی بهارنکو در زریندشت، نشاندهنده گذار از یک مرکز خدماترسان ساده به یک موسسه تخصصی است که با درک نیازهای روانشناختی زوجین، به دنبال ساختن خانوادههایی است که نه بر پایه عادت، بلکه بر پایه آگاهی و مهارت بنا شدهاند.
