نخستین نشست از سلسله جلسات تبیینی «سو» با موضوع چالشبرانگیز «چه کردیم که جنگ شد؟» و با حضور اساتید، نخبگان و علاقهمندان به حوزههای سیاسی و اجتماعی برگزار شد.
در این نشست که روز سهشنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ برگزار شد، دکتر علی شیرازی، عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، به تبیین ریشههای نظری و تئوریک منازعات اخیر و مصادیق درحال وقوع آن پرداخت.
اشتراک دادهها؛ مسیری برای کشف حقیقت
دکتر شیرازی در ابتدای سخنان خود با استناد به آیه ۱۸ سوره زمر، هدف از برگزاری این نشست را نه صرفاً اقناع، بلکه اشتراکگذاری دادهها برای دستیابی به حقیقت دانست و تاکید کرد: «پایه و اساس این گفتگوها قرآن کریم است؛ چرا که طبق رهنمود پیامبر اکرم (ص)، در هنگام هجوم فتنههای تاریک و سخت، تنها پناهگاه ایمن، قرآن است.
اقتدار و قصاص؛ ضامن حیات جامعه
این استاد دانشگاه با نقد رویکرد تعارف در اعمال حاکمیت، به تبیین قرآنی مفهوم قصاص و برخورد با جانیان پرداخت. وی با اشاره به آیه ۱۷۹ سوره بقره تصریح کرد: خطاب قرآن در موضوع قصاص، نخبگان و خردورزان جامعه (اولواالالباب) هستند. قصاص نه یک عمل خشونتآمیز، بلکه ضامن حیات اجتماعی است. عدم اعمال قاطعانه حاکمیت و ترک قصاص، منجر به سقوط و تکرار جنایت میشود.
وی در پاسخ به شبهاتی مبنی بر تصویر جهانی ایران پس از اعمال قدرت، افزود: طبق نص صریح قرآن در سوره بقره، رضایت حداکثری غرب (یهود و نصارا) از ما محال ذاتی است، مگر آنکه از آیین و سلطه آنها پیروی کنیم. بنابراین، ترس از قضاوتهای هدایتشده بینالمللی نباید مانع از عمل به دستورات الهی شود.
جنگ روایتها و ضعف رسانهای
بخش مهمی از سخنان دکتر شیرازی به حوزه رسانه و نظریه گفتمان اختصاص داشت.
وی با بیان اینکه امروز دنیا بر مدار چرخشهای زبانی میچرخد، خاطرنشان کرد: ما در بیان حقایق و استفاده از ابزار رسانه دچار ضعف و تنبلی بودهایم. امام خمینی (ره) با استفاده هوشمندانه از کلمات، جایگاه قدرتهای پوشالی را تنزل میدادند، اما امروز ما در جنگ روایتها عقب هستیم.
وی در پاسخ به انتقادی درباره عملکرد رسانه ملی در سرعت اطلاعرسانی، گفت: تصویر منفی از رسانه ملی تا حد زیادی محصول روایتگری شبکههای معاند است. رسانه رسمی به عنوان منبع موثق، تا زمانی که جزئیات حادثهای (مانند شهادت سرداران) محرز نشود، نمیتواند شتابزده عمل کند.
قدرت مقدس در خدمت هدایت الهی
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز در پاسخ به سوالی پیرامون تلاش ایران برای تبدیل شدن به یک ابرقدرت، با استناد به آیه ۲۸ سوره فتح تاکید کرد: اجرای دستورات الهی و برتری دین حق در جهان، بدون داشتن قدرت و تشکیل حکومت امکانپذیر نیست. این قدرت، مقدس و در خدمت هدایت است، اما به معنای جنگطلبی نیست.
دکتر علی شیرازی در پایان، نشست را با یک پرسش تاملبرانگیز برای جلسات آتی به پایان رساند: آیا قرآن کریم، همانگونه که رذایل اخلاقی مثل غیبت را مذموم دانسته، اصلِ جنگ را هم امری مطلقاً بد میداند؟
لازم به ذکر است سلسله نشستهای «سو» به همت دانشگاه علمی کاربردی غدیر و با هدف ایجاد فضایی برای دیدن بهتر و حرکت آگاهانه در مسیر تبیین مسائل روز جامعه برگزار میشود.
