با یک گل، بهار نکو شد

درباره موسسه‌ای در شیراز که توانسته میزان طلاق در شیراز را برای زوجین زیر پنج سال زندگی مشترک از ۴۵/۲ درصد به ۱۶/۱ درصد کاهش دهد.

سال ۱۳۸۹ است. فردی به نام حمید مقامی و برخی از دانشجویان و طلاب که تعدادشان به ۱۵ نفر هم نمی‌رسد؛ دوست دارند کاری در جهت استحکام بنیان خانواده و افزایش طول عمر زندگی مشترک در استان فارس کنند.

آن سال در استان فارس 54 هزار و 396 ازدواج ثبت شده بود و 7 هزار و 838 طلاق. یعنی به ازای تقریبا هر هفت ازدواج یک طلاق!

در آن روزها ایده‌هایی در مشهد و یزد در این زمینه اجرا شده و موفق بود ولی فارس هدف اجرای ایده اختصاصی خود را داشت.

نامه‌ای نوشته شد و در سفر استانی محمود احمدی‌نژاد، از طریق امور بانوان استانداری مصوبه‌ای برای اجرا گرفته شد.

ایده چه بود؟ طرحی به نام بهارنکو برای آموزش ۱۲ ساعته دختران و پسران آماده ازدواج. کجا؟ آزمایشگاه‌های ازدواج در دستان دانشگاه علوم پزشکی شیراز؛ اما مسئولان دانشگاه به این طرح به چشم تردید نگاه می‌کردند.

برای موثر بودن طرح نیاز بود که این آموزش‌ها در همان جا الزامی شود؛ آن‌ها اجازه خود را بالاخره صادر کردند و با کمک آستان حضرت شاهچراغ، به مدت ۷ ماه آموزش‌ها به صورت رایگان برگزار شد.

حالا دیگر هیچ زوج شیرازی بدون گذراندن کلاس‌های بهارنکو سَرسُفره عقد نمی‌رفت.

همه چیز البته اینقدر ساده جلو نرفت ! بودجه محدودی که دولت داده بود تمام شد، حرم شاهچراغ گفت که دیگر امکان میزبانی ندارد و برخی از دفاتر ازدواج هم شکایت کردند.

پس از سختی های فراوان هیأت رئیسه دانشگاه علوم پزشکی و معاونت اجتماعی استانداری بالاخره متقاعد شدند که از زوج‌های جوان پولی حداقلی در ازای خدمات دریافت شود.

حالا حدود ۱۴ سال بعد از آن‌ سال‌ها، به گزارش شورای عالی انقلاب فرهنگی، شیراز توانسته است طول زندگی مشترک را در 5 سال اول زندگی افزایش دهد.

بنا بر این تحقیق سال 1388، در سال اول زندگی 16 درصد از ازدواج شیرازی‌ها به طلاق می‌انجامید؛ اما به گواهی کارشناسان به خاطر مداخلة هدفمند بهارنکو در سال1396 از هر 100 ازدواج در سال اول زندگی، تنها 3 ازدواج به طلاق انجامیده است.

گزارش شورا نشان می‌دهد که استان فارس در سال 1388 از 51 درصدطلاق در 5 سال اول زندگی با فراگیر شدن بهارنکو به 39 درصد در سال 1396 رسیده است.

گفتنی است که بیش از ۸۰۰ نفر از جوانان استان به عنوان کادر اِجرایی، مشاور، پژوهش‌گر و مُدرسِ خانواده، در این مجموعه فعالیت می‌کنند و بهارنکو در فارس 10 زیرمجموعه و 40 نمایندگی دارد.

این زیرمجموعه‌ها عبارتند از «اندیشگاه مطالعات فلسفه و سبک زندگی» برای کارهای تئوریک در حوزه خانواده، «خانه نوآوری اجتماعی بهارنکو» برای ایجاد زمینه توسعه استارتاپ‌های مرتبط با حوزه خانواده، «تربیتگاه جامع کنشگران خانواده» برای تربیت و ارتباط با فعالان عرصه مشاوره خانواده و مددکاری و …، «هاتف» که کار مشاوره و آموزش پیش از ازدواج را انجام می‌دهد، «سمن بهارنکو» که مشاوره و آموزش هنگام ازدواج را به عهده دارد، «تابان» با تمرکز بر پنج سال اول زندگی مشترک با زوج‌ها، «آورده‌های زنجیره‌ای خوب» که کتاب و محصولات مرتبط با حوزه خانواده را عرضه می‌کند، «موسسه رسانه زندگی یا رز» که محصولات مجازی در حوزه خانواده را تولید و منتشر می‌کند، موسسه «خیریه سرای مهر» برای ساخت مسکن‌های اجاره‌ای برای استفاده زوج‌های جوان در سه سال اول زندگی و پلتفرم فروشگاهی آنلاین «بهارنکو مارکت» برای ارایه خدمات و محصولات برگزاری مراسم ازدواج. مجموعه حتی هیاتی برای خود هم تاسیس کرده است. هیاتی به نام «هیئت الزهرا».

ماجرا فقط توسعه ساختار نبوده و مشخص است که اصل کار اولیه هم توسعه پیدا کرده است؛ مثلا حالا هیچ زوجی در استان فارس بدون انجام تست شخصیت، بک تا پنج جلسه مشاوره و گذراندن کلاس های آموزشی عقد نمیکند؛ همچنین این گروه موسسات تا ۵ سال اول زندگی با زوج‌های جوان همراه می‌شود و خدمات مددکاری باعنوان مُکمل مشاوره را ارایه می‌دهد.

در میانه این مسیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، تلاش کرد ایده موفق بهارنکو را در سراسر کشور اجرایی کند ولی مشکل جدی این بود که قرار بود این طرح توسط وزارت بهداشت و سایر دستگاه‌های دولتی اجرا شود و از وضعیت مردمی خارج می‌شد که بعد از سخنان مدیر این مجموعه در برابر رهبر انقلاب و تاکید رهبری مبنی بر مردمی ماندن این طرح، زمینه بقا و توسعه بیش از پیش موسسه فراهم شد.

حالا بهارنکو یک نمونه خوب از کاری مردمی، بدون دخالت‌ و اجبارهای مرسوم حاکمیتی برای کاهش جدایی و طلاق در جامعه است. کاری که در شیراز جواب داده است و تجربه چهارده ساله آن می‌تواند در کل کشور هم عملی شود.